Een dagje fietsen langs de Lek
Diep verscholen in de natuur duiken ze plots voor je op: de indrukwekkende forten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie (onderdeel van UNESCO Werelderfgoed Hollandse Waterlinies). Dit oer-Hollandse stukje geschiedenis kan je met de nieuwe Waterwerkenroute ontdekken. Dit is een fietsroute boven en onderlangs de Lek. Er zijn drie varianten gemaakt voor Culemborg, Vianen en Nieuwegein met diverse opstapplekken en leuke terrasmogelijkheden op de forten. Je kunt de lek oversteken met de pont tussen Schalkwijk en Culemborg en de pont tussen Nieuwegein en Vianen.
Zin in een langere route? Bekijk dan de Jan Blanken Fietsroute.
De Waterwerkenroute laat je kennismaken met de Nieuwe Hollandse Waterlinie, het grootste rijksmonument van Nederland en sinds 2021 UNESCO Werelderfgoed!
Pannenkoekenboerderij de Ponthoeve gelegen op een eiland in rivier de Lek bij Vianen (Utrecht). Een fantastische plek om eens rustig te genieten van een vrije dag.
Werk aan de Waalse Wetering
Dit Werk is gebouwd in 1875-1878 en omvat een bomvrije remise en een fortwachterswoning.
Het werk was in noodgevallen geschikt voor de huisvesting van maximaal 95 manschappen.
Het fort is vrij toegankelijk en je kunt er genieten van een wijds panorama van het Eiland van Schalkwijk en een wandeling maken naar het vlakbij gelegen Verdronken Bos, waar je via een vlonderpad over het water loopt. Meer informatie: www.staatsbosbeheer.nl
Fort Werk aan de Korte Uitweg
Vlakbij de rivier de Lek, op het eiland van Schalkwijk, ligt Fort Werk aan de Korte Uitweg (WKU). Daar waar de ijsvogel over het water scheert, je het gras kan horen ruisen, vind je een theehuis en een natuurkampeerterrein.
Dit fort werd tussen 1876-1879 gerealiseerd als ondersteuning van fort Honswijk. Het werk heeft een bomvrije kazerne, een opslagloods en een munitiemagazijn.
Wandelaars, fietsers en kanovaarders
Op het fort is een mooi terras en theehuis, waar koffie en thee gedronken kan worden. Ook worden heerlijke lunches geserveerd. Wil je liever een high tea, ook dat is mogelijk. De medewerkers van zorgorganisatie Reinaerde bakken de lekkerste taarten.
Wandelaars kunnen goed uit de voeten op de klompenpaden rond het fort en diverse kleine ommetjes zijn mogelijk. In het gebied zijn ook mooie fietstochten te maken. Bij Fort WKU zijn kano’s te huur en je kunt ook aanleggen met je eigen kano. Vanaf het fort kun je naar het leuke dorpje Schalkwijk kanoën en een mooi rondje door de polder en naar andere forten maken.
Natuurkampeerders
Altijd al willen zien hoe de zon in een polderlandschap ondergaat? Ook dat is mogelijk, breng een tent mee en ervaar zelf hoe prachtig deze natuurcamping is. Kamperen is mogelijk tussen de fortwallen en er is ook een echte forthut te huur.
Zaalverhuur
Op het fort zijn twee prachtige zalen te huur die recent opnieuw zijn aangekleed. Een grote multifunctionele ruimte is geschikt voor grotere groepen. De andere zaal leent zich bij uitstek voor een kleiner gezelschap.
Kinderen
Kinderen kunnen naar hartenlust spelen zowel buiten als binnen in het Fort. Er zijn speciale speurtochten en kinderfeesten kunnen er ook goed georganiseerd worden. Let goed op de de activiteitenkalender, want Boswachter Tineke gaat met enige regelmatig met kinderen de natuur in.
De Gedekte Gemeenschapsweg maakt deel uit van de Stelling van Honswijk. Het is de enige beschutte weg van de Nieuwe Hollandse Waterlinie die nog in zo'n goede staat is. Parallel loopt een aarden wal. Hierdoor konden troepen zich in oorlogstijd veilig verplaatsen tussen Fort Honswijk, Lunet aan...
Fort Lunet aan de Snel
Enigszins verscholen in het groen, tussen Fort Honswijk en Werk aan de Korte Uitweg, ligt aan de Gedekte Gemeenschapsweg het kleine maar karakteristieke fort Lunet aan de Snel. In dit fort wordt de bijzondere rol van water in onze samenleving en ook de uitzonderlijke eigenschappen van water voor het voetlicht gebracht. Tevens is er op het fort ruimte voor mensen die in deze speciale omgeving andersoortige (groeps)activiteiten willen ontplooien of gewoon willen genieten van de rust en schoonheid in dit gebied. Ook is de buitenwal van het fort opengesteld voor wandelaars.
Het Lunet aan de Snel (1845-1846) is een verdedigingswerk 300 meter ten noorden van Fort Honswijk. Vanuit deze aarden wal kon een aanval op Fort Honswijk vanuit het noordoosten worden weerstaan. Ook kon een gedeelte van de Lekdijk onder vuur worden genomen, dat vanaf Fort Honswijk niet mogelijk was.
Fort Honswijk, schitterend gelegen aan de rivier de Lek, is een cultuurhistorisch en landschappelijk icoon. Onderdeel van UNESCO Werelderfgoed Hollandse Waterlinies.
Over Fort Honswijk
Fort Honswijk, schitterend gelegen aan de rivier de Lek, is een cultuurhistorisch en landschappelijk icoon. Het vormt het monumentale hart van het meest complete waterlinielandschap van Nederland, de zogenaamde Stelling van Honswijk, iets ten zuiden van Utrecht. Het is ook het oudste en grootste torenfort van het grootste rijksmonument van Nederland. Naast zijn ligging, is de toren van Fort Honswijk van een buitengewone schoonheid. Samen met de fortwal, is dit het oudste deel van het fort (1842). Wie er binnengaat, wordt betoverd door een besloten, geheimzinnige wereld.
Nachtfort
Fort Honswijk maakt onderdeel uit van de Hollandse Waterlinies, sinds 2021 bekroond tot UNESCO Werelderfgoed. Een 200 kilometer lange linie met 96 forten, 6 vestingen en 2 kastelen, waarin Honswijk misschien wel een van de best bewaarde forten is gebleven. Als een bastion van de Hollandse Waterlinies, vertegenwoordigt Fort Honswijk niet alleen een rijke historie, maar ook een belofte voor de toekomst.
Dit is een groots experiment, en vooral bedoeld een thuishaven te creëren voor wie de dag in de drukke randstad niet voldoende is. Binnen de muren van Fort Honswijk vermengen vleermuizen, uilen en andere nachtelijke verschijnselen zich met hedendaagse kunst, ongerepte natuur en cultureel erfgoed. Samen met een gepassioneerde groep ondernemers, creatievelingen en fortliefhebbers, worden pop-up restaurants, culturele evenementen en accommodaties georganiseerd, waardoor een onvergetelijke ervaring ontstaat. Dit alles wordt aangevuld met een inspirerend en stimulerend programma, met als doel een fris perspectief te bieden. Bekijk de website van Nachtfort!
Activiteiten
Nu al weten vele mensen het fort en het omliggende waterlinielandschap te vinden. Het is een groene oase van rust waar je heerlijk kunt wandelen, fietsen en kanoën. Op het fort zelf is een grote groep vrijwilligers actief die o.a. hooggewaardeerde rondleidingen verzorgen. Naast recreatie en toerisme zijn er op het fort echter ook andere functies denkbaar. Waar Fort Honswijk dus ooit de grote, nationale opgave van de landsverdediging diende, wilt men er vandaag de dag ruimte bieden voor nieuwe initiatieven waar de samenleving baat bij heeft. Bekijk ook de website van Fort Honswijk voor meer informatie!
Fort Werk aan de Groeneweg
Als je door de historische loopgraven van Werk aan de Groeneweg loopt ga je terug in de tijd. Het verdedigingswerk heeft nog helemaal haar oorspronkelijke vorm. De infanteriestelling uit de Eerste Wereldoorlog bestaat uit een dubbele loopgraaf met aarden wallen, 55 groepsschuilplaatsen en mooie fruitbomen.
Het terrein is een fantastische speelplek voor kinderen. Je kunt hier heerlijk struinen, door een loopgraaf kruipen, verstoppertje spelen en er een spannende speur- en beleefroute lopen van ca. 2 km met soldaat Vendrik als je gids.
Het strak vormgegeven fort Werk aan het Spoel bij Culemborg is een culturele ontmoetingsplek aan de Lek met aantrekkelijke horeca en een zonneterras. Kunstenaars tonen hun creaties in een atelier in de oude fortwachterswoning.
Het strak vormgegeven fort Werk aan het Spoel bij Culemborg is een culturele ontmoetingsplek aan de Lek. Kunstenaars tonen hun creaties in een atelier in de oude fortwachterswoning. Verschillende fiets-, wandel- en struinroutes kruisen elkaar vlakbij de aanlegsteiger van de Liniepont. Ook worden er culturele evenementen georganiseerd. Bezoek het restaurant Caatje aan de Lek voor een kopje koffie of een lunch.
Een stukje geschiedenis
In 1815 werd in de Lekdijk bij Goilberdingen een inundatiewaaiersluis met een aarden batterij aangelegd. In 1848 werd de batterij verbeterd tot een fort. Later werd het inundatiesysteem geoptimaliseerd en het fort kreeg vier bomvrije gebouwen. De dijkweg liep in vredestijd dwars door het fort, maar werd in geval van mobilisatie omgeleid. In 1939 werden zeven betonnen schuilplaatsen en twee mitrailleurkazematten op het fort gebouwd. Ten zuiden van het fort staat in een weiland een hoge vrijstaande muur. Deze ‘kogelvanger’ is het restant van een Duitse schietbaan.
Fort Everdingen aan de Lek is de thuishaven van bierbrouwerij Duits&Lauret. Op het authentieke fortterrein is een kleinschalige camping met een aparte plek voor campers. Het fort biedt faciliteiten voor bierproeverijen, rondleidingen, feesten etc.
Het Stedelijk Museum Vianen is de laatste jaren uitgegroeid tot hét culturele en toeristische hart van de stad Vianen. Met leuke tentoonstellingen, mooie optredens en veel educatieve activiteiten heeft het een warme plaats veroverd bij de bevolking.
Deze route volgt het fietsknooppuntennetwerk. Te herkennen aan de groen-witte borden met twee cijfers. De route start bij het Toeristisch Overstappunt (TOP) Ponthoeve in Vianen. Volg vanuit hier de knooppunten.
