De Jan Blankenroute is een uitgebreide fietsroute door het gebied waar de waterwerken van ingenieur Jan Blanken (1755 – 1838) het landschap bepalen. Een prachtige fietsroute geschikt voor de e-bike om uitgebreid kennis te maken met de Nieuwe Hollandse Waterlinie, het grootste rijksmonument van Nederland, én het allernieuwste stuk Utrecht. Je fietst over de eeuwenoude Diefdijk en langs uniek gelegen forten, door historische vestingsteden en polders met prachtige vergezichten.
Het is een lange fietsroute, maar onderweg is er genoeg gelegenheid om jezelf en je elektrische fiets weer op te laden of te overnachten. Toch liever een kortere route? Stap dan bij knooppunt 40 over op de waterwerken-route.
Pannenkoekenboerderij de Ponthoeve gelegen op een eiland in rivier de Lek bij Vianen (Utrecht). Een fantastische plek om eens rustig te genieten van een vrije dag.
Fort Werk aan de Korte Uitweg
Vlakbij de rivier de Lek, op het eiland van Schalkwijk, ligt Fort Werk aan de Korte Uitweg (WKU). Daar waar de ijsvogel over het water scheert, je het gras kan horen ruisen, vind je een theehuis en een natuurkampeerterrein.
Dit fort werd tussen 1876-1879 gerealiseerd als ondersteuning van fort Honswijk. Het werk heeft een bomvrije kazerne, een opslagloods en een munitiemagazijn.
Wandelaars, fietsers en kanovaarders
Op het fort is een mooi terras en theehuis, waar koffie en thee gedronken kan worden. Ook worden heerlijke lunches geserveerd. Wil je liever een high tea, ook dat is mogelijk. De medewerkers van zorgorganisatie Reinaerde bakken de lekkerste taarten.
Wandelaars kunnen goed uit de voeten op de klompenpaden rond het fort en diverse kleine ommetjes zijn mogelijk. In het gebied zijn ook mooie fietstochten te maken. Bij Fort WKU zijn kano’s te huur en je kunt ook aanleggen met je eigen kano. Vanaf het fort kun je naar het leuke dorpje Schalkwijk kanoën en een mooi rondje door de polder en naar andere forten maken.
Natuurkampeerders
Altijd al willen zien hoe de zon in een polderlandschap ondergaat? Ook dat is mogelijk, breng een tent mee en ervaar zelf hoe prachtig deze natuurcamping is. Kamperen is mogelijk tussen de fortwallen en er is ook een echte forthut te huur.
Zaalverhuur
Op het fort zijn twee prachtige zalen te huur die recent opnieuw zijn aangekleed. Een grote multifunctionele ruimte is geschikt voor grotere groepen. De andere zaal leent zich bij uitstek voor een kleiner gezelschap.
Kinderen
Kinderen kunnen naar hartenlust spelen zowel buiten als binnen in het Fort. Er zijn speciale speurtochten en kinderfeesten kunnen er ook goed georganiseerd worden. Let goed op de de activiteitenkalender, want Boswachter Tineke gaat met enige regelmatig met kinderen de natuur in.
Fort Honswijk, schitterend gelegen aan de rivier de Lek, is een cultuurhistorisch en landschappelijk icoon. Onderdeel van UNESCO Werelderfgoed Hollandse Waterlinies.
Over Fort Honswijk
Fort Honswijk, schitterend gelegen aan de rivier de Lek, is een cultuurhistorisch en landschappelijk icoon. Het vormt het monumentale hart van het meest complete waterlinielandschap van Nederland, de zogenaamde Stelling van Honswijk, iets ten zuiden van Utrecht. Het is ook het oudste en grootste torenfort van het grootste rijksmonument van Nederland. Naast zijn ligging, is de toren van Fort Honswijk van een buitengewone schoonheid. Samen met de fortwal, is dit het oudste deel van het fort (1842). Wie er binnengaat, wordt betoverd door een besloten, geheimzinnige wereld.
Nachtfort
Fort Honswijk maakt onderdeel uit van de Hollandse Waterlinies, sinds 2021 bekroond tot UNESCO Werelderfgoed. Een 200 kilometer lange linie met 96 forten, 6 vestingen en 2 kastelen, waarin Honswijk misschien wel een van de best bewaarde forten is gebleven. Als een bastion van de Hollandse Waterlinies, vertegenwoordigt Fort Honswijk niet alleen een rijke historie, maar ook een belofte voor de toekomst.
Dit is een groots experiment, en vooral bedoeld een thuishaven te creëren voor wie de dag in de drukke randstad niet voldoende is. Binnen de muren van Fort Honswijk vermengen vleermuizen, uilen en andere nachtelijke verschijnselen zich met hedendaagse kunst, ongerepte natuur en cultureel erfgoed. Samen met een gepassioneerde groep ondernemers, creatievelingen en fortliefhebbers, worden pop-up restaurants, culturele evenementen en accommodaties georganiseerd, waardoor een onvergetelijke ervaring ontstaat. Dit alles wordt aangevuld met een inspirerend en stimulerend programma, met als doel een fris perspectief te bieden. Bekijk de website van Nachtfort!
Activiteiten
Nu al weten vele mensen het fort en het omliggende waterlinielandschap te vinden. Het is een groene oase van rust waar je heerlijk kunt wandelen, fietsen en kanoën. Op het fort zelf is een grote groep vrijwilligers actief die o.a. hooggewaardeerde rondleidingen verzorgen. Naast recreatie en toerisme zijn er op het fort echter ook andere functies denkbaar. Waar Fort Honswijk dus ooit de grote, nationale opgave van de landsverdediging diende, wilt men er vandaag de dag ruimte bieden voor nieuwe initiatieven waar de samenleving baat bij heeft. Bekijk ook de website van Fort Honswijk voor meer informatie!
Fort Lunet aan de Snel
Enigszins verscholen in het groen, tussen Fort Honswijk en Werk aan de Korte Uitweg, ligt aan de Gedekte Gemeenschapsweg het kleine maar karakteristieke fort Lunet aan de Snel. In dit fort wordt de bijzondere rol van water in onze samenleving en ook de uitzonderlijke eigenschappen van water voor het voetlicht gebracht. Tevens is er op het fort ruimte voor mensen die in deze speciale omgeving andersoortige (groeps)activiteiten willen ontplooien of gewoon willen genieten van de rust en schoonheid in dit gebied. Ook is de buitenwal van het fort opengesteld voor wandelaars.
Het Lunet aan de Snel (1845-1846) is een verdedigingswerk 300 meter ten noorden van Fort Honswijk. Vanuit deze aarden wal kon een aanval op Fort Honswijk vanuit het noordoosten worden weerstaan. Ook kon een gedeelte van de Lekdijk onder vuur worden genomen, dat vanaf Fort Honswijk niet mogelijk was.
Fort Werk aan de Groeneweg
Als je door de historische loopgraven van Werk aan de Groeneweg loopt ga je terug in de tijd. Het verdedigingswerk heeft nog helemaal haar oorspronkelijke vorm. De infanteriestelling uit de Eerste Wereldoorlog bestaat uit een dubbele loopgraaf met aarden wallen, 55 groepsschuilplaatsen en mooie fruitbomen.
Het terrein is een fantastische speelplek voor kinderen. Je kunt hier heerlijk struinen, door een loopgraaf kruipen, verstoppertje spelen en er een spannende speur- en beleefroute lopen van ca. 2 km met soldaat Vendrik als je gids.
Het strak vormgegeven fort Werk aan het Spoel bij Culemborg is een culturele ontmoetingsplek aan de Lek met aantrekkelijke horeca en een zonneterras. Kunstenaars tonen hun creaties in een atelier in de oude fortwachterswoning.
Het strak vormgegeven fort Werk aan het Spoel bij Culemborg is een culturele ontmoetingsplek aan de Lek. Kunstenaars tonen hun creaties in een atelier in de oude fortwachterswoning. Verschillende fiets-, wandel- en struinroutes kruisen elkaar vlakbij de aanlegsteiger van de Liniepont. Ook worden er culturele evenementen georganiseerd. Bezoek het restaurant Caatje aan de Lek voor een kopje koffie of een lunch.
Een stukje geschiedenis
In 1815 werd in de Lekdijk bij Goilberdingen een inundatiewaaiersluis met een aarden batterij aangelegd. In 1848 werd de batterij verbeterd tot een fort. Later werd het inundatiesysteem geoptimaliseerd en het fort kreeg vier bomvrije gebouwen. De dijkweg liep in vredestijd dwars door het fort, maar werd in geval van mobilisatie omgeleid. In 1939 werden zeven betonnen schuilplaatsen en twee mitrailleurkazematten op het fort gebouwd. Ten zuiden van het fort staat in een weiland een hoge vrijstaande muur. Deze ‘kogelvanger’ is het restant van een Duitse schietbaan.
Fort Everdingen aan de Lek is de thuishaven van bierbrouwerij Duits&Lauret. Op het authentieke fortterrein is een kleinschalige camping met een aparte plek voor campers. Het fort biedt faciliteiten voor bierproeverijen, rondleidingen, feesten etc.
Het Wiel van Bassa (ook bekend als Schoonrewoerdse Wiel of Kruidhofwiel) is een kolk van 13 hectare groot en daarmee het grootste doorbraakwiel van Nederland.
Je wandelt of fietst door een prachtig polderland. En af en toe stap je even af om te genieten van de kleine natuurgebiedjes onderweg.
Als een lang, groen lint steekt de Diefdijk boven het landschap uit. Je wandelt of fietst hier door een prachtig polderland met aan weerszijde afgewisseld bloemrijke graslanden, fruitboomgaarden, hakhoutpercelen en grienden.
Deze eeuwenoude lange dijk werd in 1284 aangelegd en markeert de grens tussen de Betuwe in het oosten en het Laagland in het westen. Destijds kon het overtollige polderwater uit de Betuwe namelijk ongehinderd naar het lager gelegen westen stromen. Overstroomt de hoger gelegen Betuwe, dan moet de Diefdijk het lager gelegen weidegebied in Vijfheerenlanden en Alblasserwaard beschermen. De dijk doet nog altijd dienst als waterkering.
In de 19e eeuw werd de Diefdijk onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Een verdedigingslinie waarbij water werd ingezet om de vijand tegen te houden. Het gebied ten oosten van de dijk kon onder water worden gezet waardoor een breed, kniehoog watervlak van maar liefst vier kilometer ontstond; te diep voor soldaten en paarden, maar niet diep genoeg voor boten. Langs de dijk vind je verschillende waterlinie-objecten, bijvoorbeeld de doorgezaagde bunker, een kunstwerk van een militair wachthuisje en een groepsnest.
Geniet onderweg ook van kleine natuurgebiedjes zoals bijvoorbeeld de Donkere Kade of de Wiel van Bassa. Neem je verrekijker mee want het ritselt hier van de vogels en af en toe betrap je een koppeltje reeën op de bosrand. Bij diverse stalletjes langs de weg koop je heerlijke streekproducten zoals appels, peren en noten. Het geld doe je gewoon in een busje.
Het Stedelijk Museum Vianen is de laatste jaren uitgegroeid tot hét culturele en toeristische hart van de stad Vianen. Met leuke tentoonstellingen, mooie optredens en veel educatieve activiteiten heeft het een warme plaats veroverd bij de bevolking.
Deze route volgt het fietsknooppuntennetwerk. Te herkennen aan de groen-witte borden met twee cijfers. De route start bij het Toeristisch Overstappunt (TOP). Toch liever een kortere route? Stap dan bij knooppunt 40 over op de Waterwerken fietsroute.
